W tym roku kampania zwraca szczególną uwagę na przemoc psychiczną – zachowania, które bywają bagatelizowane i traktowane jako zwykłe elementy wychowania, a mogą głęboko ranić dziecko, osłabiać jego poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa.
Słowa i reakcje dorosłych mają znaczenie
Czasami dziecko nie robi tego, czego od niego oczekujemy. Nie sprząta pokoju, nie wykonuje polecenia, nie radzi sobie z zadaniem albo reaguje złością. Dorosły może wtedy odczuwać frustrację, złość czy rozczarowanie. W takich chwilach łatwo o krzyk, krytykę, obrażanie się lub wycofanie kontaktu.
Warto jednak pamiętać, że dziecko nie zawsze odbiera nasze słowa tak, jak zamierzaliśmy. Zdanie: „Nigdy nie można na ciebie liczyć”, „Znowu coś zrobiłeś źle” czy „Nie odzywam się do ciebie” może sprawić, że zamiast zrozumieć, co powinno poprawić, dziecko poczuje się odrzucone, zawstydzone i samotne.
Może zacząć myśleć:
„Mama mnie nie lubi”.
„Nie wiem, co robić”.
„Na nikogo nie mogę liczyć”.
„I tak mi nie wyjdzie”.
Powtarzające się krytykowanie odbiera dziecku odwagę do podejmowania prób. Może powodować lęk przed błędami, unikanie wyzwań i przekonanie, że nie jest wystarczająco dobre. Obrażanie się na dziecko i ignorowanie go może natomiast osłabiać jego poczucie bezpieczeństwa oraz przekonanie, że w trudnych chwilach może liczyć na dorosłego.
Zatrzymaj się! Co możesz zrobić inaczej?
Nie chodzi o to, aby rezygnować z granic czy wymagań. Dzieci potrzebują zasad, ale również dorosłych, którzy potrafią reagować na trudne zachowania bez ranienia i zawstydzania.
W chwilach napięcia warto:
Zachować spokój – weź dwa, trzy głębokie oddechy, zanim zareagujesz.
Powiedzieć o swoich uczuciach – możesz powiedzieć: „Czuję złość, bo umawialiśmy się na porządek”.
Nie urywać kontaktu z dzieckiem – nawet jeśli potrzebujesz chwili, by ochłonąć, zapewnij dziecko, że wrócisz do rozmowy.
Nie oceniać dziecka – nazwać zachowanie – zamiast „Jesteś niegrzeczny”, powiedz: „Nie zgadzam się na rzucanie zabawkami”.
Szukać rozwiązania – pokaż dziecku, że możecie wspólnie poradzić sobie z trudną sytuacją.
Zamiast mówić: „Co to było? Tak się nie robi!”, możemy powiedzieć: „Widzę, że próbujesz. Następnym razem możesz zrobić to inaczej. Jestem obok, pomogę ci”.
Dziecko, które czuje się rozumiane i bezpieczne, łatwiej przyjmuje wskazówki dorosłego, uczy się na błędach i podejmuje kolejne próby.
Nie chodzi o to, by być idealnym rodzicem czy wychowawcą. Każdemu zdarza się stracić cierpliwość. Ważne jest jednak, aby umieć zatrzymać się, przeprosić i odbudować kontakt z dzieckiem.
Dołącz do finału kampanii!
19 listopada o godzinie 17:00 zapalmy czerwone światło – jako symbol sprzeciwu wobec przemocy i znak, że widzimy problem, nie pozostajemy obojętni i wspieramy dzieciństwo bez przemocy.
Jedno czerwone okno nie zatrzyma przemocy. Ale tysiące czerwonych okien mogą powiedzieć, że widzimy problem i nie chcemy odwracać wzroku.
Pamiętajmy:
Każde dziecko zasługuje na dorastanie w atmosferze miłości, szacunku i bezpieczeństwa. To, jak traktujemy dzieci dzisiaj, ma znaczenie dla tego, jak będą postrzegały siebie i świat w przyszłości!
